Κατανοώντας τη Βραχυθεραπεία

Η ετυμολογία της λέξης βραχυθεραπεία (βραχύς = κοντός), αναφέρεται στην εγγύτητα της τοποθέτησης των πηγών ακτινοβόλησης, δηλαδή στο εσωτερικό ή πολύ κοντά στον όγκο. Πρόκειται δηλαδή για μια μέθοδο όπου η ακτινοβόληση γίνεται «εκ των έσω» και αυτό τη διαφοροποιεί από την εξωτερική ακτινοθεραπεία, η οποία είναι περισσότερο γνωστή στο ευρύ κοινό, όπου η πηγή ακτινοβόλησης βρίσκεται έξω από το σώμα του ασθενούς.

Σήμερα η βραχυθεραπεία αντιπροσωπεύει μια αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση για πολλούς τύπους καρκίνου. Τα θεραπευτικά αποτελέσματα της βραχυθεραπείας αποδείχτηκαν είτε συγκρίσιμα με αυτά της χειρουργικής και της εξωτερικής ακτινοθεραπείας, είτε βελτιωμένα όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με αυτές. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της όμως είναι η μικρή συχνότητα εμφάνισης σημαντικών παρενεργειών.

Η βραχυθεραπεία αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια αναντικατάστατο κομμάτι της θεραπείας του γυναικολογικού καρκίνου και ιδιαίτερα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Ένα σημαντικό πρόβλημα με τη συμβατική βραχυθεραπεία του τραχήλου της μήτρας είναι η αδυναμία χορήγησης επαρκούς δόσης στα παραμήτρια, με αποτέλεσμα όσο μεγαλύτερη είναι η επέκταση του όγκου σε αυτή την περιοχή τόσο πιο πολύ να υποδοσιάζεται. Με κλασσικές μεθόδους ακτινοθεραπείας τα κλινικά αποτελέσματα για τον τοπικό έλεγχο των γυναικολογικών καρκίνων στα στάδια ΙΙΒ–ΙVΑ ήταν 30-80% εξαρτώμενα από το μέγεθος των όγκων.

Τα τελευταία χρόνια με κέντρα αναφοράς την πανεπιστημιακή κλινική της Βιέννης και το Ιnstitute Gustave Roussy στο Παρίσι αναπτύχθηκε μία μέθοδος βασιζόμενη στην ενδοϊστική βραχυθεραπεία, κατά την οποία τοποθετούνται καθετήρες εντός της περιοχής των παραμητρίων, όπου τυχόν επεκτίνετε ο όγκος. Για τη συστηματική διεξαγωγή της μεθόδου έχουν δημοσιευτεί συστάσεις της Ευρωπαϊκής ακτινοθεραπευτικής εταιρείας και πιο συγκεκριμένα της “GYN GEC ESTRO Working Group”. Με την ενδοϊστική βραχυθεραπεία εμφυτεύονται λεπτοί καθετήρες στην περιοχή ενδιαφέροντος, κατά τέτοιο τρόπο ώστε οι καθετήρες να περιχαρακώνουν την περιοχή που θέλουμε να ακτινοβολήσουμε. Η χορήγηση της ακτινοβολίας γίνεται στοχευμένα και με απόλυτη ακρίβεια χωρίς να επιβαρύνονται πέραν του επιτρεπτού οι υγιείς ιστοί, ενώ έχουμε πλήρη κάλυψη του όγκου ανεξάρτητα από το σχήμα και το μέγεθός του.

Τα τελευταία χρόνια η ενσωμάτωση στο σχεδιασμό της βραχυθεραπείας βελτιωμένων απεικονιστικών μεθόδων (μαγνητική τομογραφία - MRI) έδωσε τεράστια ώθηση χάρη στη λεπτομερή τρισδιάστατη (3D) πολυτομική απεικόνιση της τοπογραφίας της πυέλου και του όγκου. Πρόκειται, επίσης, για μια δυναμική διαδικασία με την οποία μπορούμε να παρακολουθήσουμε την ανταπόκριση του όγκου στην ακτινοβολία με την πάροδο του χρόνου (4D). Αυτό μεταφράζεται σε καλύτερη κάλυψη του όγκου με τη μέγιστη δυνατή προστασία των υγιών ιστών.

Τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα δείχνουν ότι με την συστηματική χρήση της “τετραδιάστατης (4D) βραχυθεραπείας υπό απεικονιστική καθοδήγηση με MRI” τα ποσοστά τοπικού ελέγχου κυμαίνονται μεταξύ 85-100%, ανάλογα με την έκταση της νόσου. Το ποσοστό σοβαρών (Grade 3-4) απώτερων παρενεργειών εκ του γαστρεντερικού και ουροποιητικού συστήματος δεν ξεπερνούν συνολικά το 5%.

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται στην Ογκολογία, όροι όπως στοχευμένες ή στοχεύουσες θεραπείες που συνήθως αναφέρονται σε φάρμακα που δρουν στα καρκινικά κύτταρα. Στην εποχή της εξατομίκευσης της θεραπείας των ογκολογικών ασθενών θα πρέπει να υπογραμμισθεί ότι η βραχυθεραπεία αποτελεί την κατ’εξοχήν στοχευμένη θεραπεία δρώντας στο εσωτερικό του όγκου.

Στο “Metropolitan Hospital” προκειμένου να βελτιώσουμε τη θεραπευτική έκβαση των ασθενών με τοπικά προχωρημένους γυναικολογικούς όγκους εφαρμόζουμε το σύνολο των μοντέρνων θεραπευτικών προσεγγίσεων που συμπεριλαμβάνουν τις σύγχρονες τεχνικές εξωτερικής ακτινοθεραπείας, την απεικονιστικά καθοδηγούμενη από MRI βραχυθεραπεία και την ταυτόχρονη χορήγηση χημειοθεραπείας. Πρέπει να σημειωθεί ότι αποτελεί το μοναδικό νοσηλευτικό ίδρυμα στη χώρα μας, με εκπαιδευμένο προσωπικό, απαραίτητο τεχνολογικό εξοπλισμό και τεχνογνωσία, που είναι σε θέση να προσφέρει το σύνολο των εξειδικευμένων θεραπειών που αναφέρθηκαν.